اسکیما (Schema Markup) چیست؟ راهنمای کامل داده‌های ساختاریافته + نمونه کد

گوگل برای فهمیدن یک صفحه، متن آن را می‌خواند؛ اما خواندن متن همیشه دقیق نیست. آیا عدد «۴۸۵۰۰۰۰» در صفحه قیمت محصول است یا کد کالا؟ «۱۴۰۵/۰۷/۱۰» تاریخ انتشار است یا تاریخ برگزاری رویداد؟ اسکیما زبانی است که با آن این اطلاعات را بدون ابهام به موتورهای جستجو می‌گوییم. نتیجه‌اش هم درک دقیق‌تر صفحه است و هم امکان نمایش نتایج غنی مثل ستاره، قیمت و مسیر صفحه در نتایج گوگل.

این راهنما مرجع کامل اسکیما برای سایت‌های فارسی است: از مفاهیم پایه و فرمت‌ها تا مهم‌ترین انواع با نمونه کد، اتصال انتیتی‌ها با @id، پیاده‌سازی در وردپرس، آزمون و خطاهای رایجی که در ممیزی سایت‌ها بارها دیده‌ایم.

اسکیما (Schema Markup) چیست؟

Schema.org در سال ۲۰۱۱ با همکاری گوگل، بینگ، یاهو و بعدتر یاندکس ساخته شد تا یک واژگان مشترک برای توصیف «چیزها» در وب وجود داشته باشد. امروز صدها «نوع» (Type) مثل Article، Product، Organization، Person و Event و هزاران «ویژگی» (Property) در آن تعریف شده است. اسکیما همان پلی است که صفحه شما را به انتیتی‌ها و نمودار دانش گوگل وصل می‌کند.

سه فرمت اسکیما؛ کدام را انتخاب کنیم؟

گوگل صراحتاً JSON-LD را توصیه می‌کند، چون از HTML صفحه جداست، نگهداری آن ساده‌تر است و با تغییر طراحی خراب نمی‌شود. Microdata و RDFa هنوز پشتیبانی می‌شوند و در قالب‌های قدیمی دیده می‌شوند، اما برای پیاده‌سازی جدید دلیلی برای انتخابشان نیست.

مهم‌ترین انواع اسکیما برای سایت‌های فارسی

Organization یا LocalBusiness

هویت کسب‌وکار: نام، لوگو، آدرس، راه ارتباطی و پروفایل‌های رسمی. معمولاً یک بار در صفحه اصلی یا کل سایت تعریف می‌شود و پایه بقیه اسکیماهاست.

{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "Organization",
  "@id": "https://example.ir/#organization",
  "name": "نام برند",
  "url": "https://example.ir/",
  "logo": "https://example.ir/logo.png",
  "sameAs": ["https://www.linkedin.com/company/...", "https://www.instagram.com/..."],
  "contactPoint": { "@type": "ContactPoint", "telephone": "+98-21-00000000", "contactType": "customer service" }
}

WebSite

اطلاعات کلی سایت و ارتباط آن با سازمان. برای سایت‌هایی که جستجوی داخلی دارند، گوگل در گذشته از آن برای «کادر جستجوی سایت‌لینک» استفاده می‌کرد که از ۲۰۲۴ حذف شده است؛ اما خود WebSite همچنان برای تعریف نام سایت مفید است.

Article و BlogPosting

برای مقالات: عنوان، تصویر، تاریخ انتشار و به‌روزرسانی، نویسنده و ناشر. اتصال نویسنده به صفحه پروفایل او (Person) بخشی از سیگنال‌های E-E-A-T است.

{
  "@context": "https://schema.org",
  "@type": "Article",
  "headline": "اسکیما چیست؟ راهنمای کامل داده ساختاریافته",
  "image": "https://example.ir/img/schema-cover.webp",
  "datePublished": "2026-09-25",
  "dateModified": "2026-09-25",
  "author": { "@type": "Person", "@id": "https://example.ir/author/abolfazl/", "name": "ابوالفضل دانش" },
  "publisher": { "@id": "https://example.ir/#organization" }
}

Product و Offer

برای صفحات محصول: نام، تصویر، برند، قیمت، واحد پول و موجودی. از مهم‌ترین انواع برای فروشگاه‌ها که به نمایش قیمت و موجودی در نتایج و بخش خرید گوگل کمک می‌کند (سئو صفحه محصول).

BreadcrumbList

مسیر صفحه در ساختار سایت. ساده، کم‌ریسک و برای تقریباً همه سایت‌ها مفید.

Person

برای صفحات نویسندگان و اعضای تیم: نام، عنوان شغلی، حوزه تخصص و پروفایل‌های حرفه‌ای با sameAs.

FAQPage

برای بخش سؤالات متداول. از ۲۰۲۳ نتیجه غنی آن فقط برای سایت‌های معتبر دولتی و سلامت نمایش داده می‌شود؛ پیاده‌سازی آن ضرری ندارد اما انتظار نمایش در نتایج نداشته باشید.

VideoObject، Event، Course، JobPosting و Recipe

هر کدام برای نوع محتوای مشخص خود و با نتایج ویژه در جستجو (سئو ویدیو، سئو سایت آموزشی).

اتصال انتیتی‌ها با @id؛ از «جزیره‌های اسکیما» تا نمودار

یکی از مفاهیمی که کمتر به آن توجه می‌شود، ارتباط میان اسکیماهای یک سایت است. وقتی سازمان در صفحه اصلی تعریف شده، مقاله نباید دوباره یک سازمان جداگانه بسازد؛ بلکه باید با @id به همان سازمان اشاره کند. به همین ترتیب نویسنده مقاله باید به همان Person صفحه نویسنده اشاره کند.

• برای هر انتیتی اصلی (سازمان، سایت، نویسندگان) یک @id ثابت و یکتا تعریف کنید، مثل https://example.ir/#organization.
• در صفحات دیگر، به‌جای تکرار همه اطلاعات، فقط با {"@id": "…"} ارجاع دهید.
• افزونه‌های سئو مثل Rank Math معمولاً ساختار «گراف» را خودکار می‌سازند؛ فقط مطمئن شوید افزونه یا قالب دیگری اسکیمای موازی تولید نمی‌کند.

پیاده‌سازی اسکیما؛ گام‌به‌گام

1. فهرست انواع صفحاتصفحه اصلی، مقاله، محصول، دسته‌بندی، خدمات، نویسنده، تماس. برای هر نوع، اسکیمای مناسب را مشخص کنید.
2. مستندات گوگل را بخوانیدبرای هر نتیجه غنی، ویژگی‌های اجباری و پیشنهادی گوگل در Search Central آمده است؛ گاهی سخت‌گیرانه‌تر از Schema.org.
3. پیاده‌سازی مرکزیاسکیما را در قالب یا افزونه تعریف کنید تا برای همه صفحات هم‌نوع خودکار تولید شود، نه صفحه‌به‌صفحه و دستی.
4. هماهنگی با محتواقیمت، امتیاز، تاریخ و نویسنده در اسکیما باید دقیقاً همان چیزی باشد که کاربر در صفحه می‌بیند.
5. آزمونبا Rich Results Test (برای نتایج غنی گوگل) و Schema Markup Validator (برای درستی کلی Schema.org) بررسی کنید.
6. پایشگزارش‌های Enhancements سرچ کنسول را ماهانه بررسی کنید؛ خطاهای جدید معمولاً بعد از تغییر قالب یا افزونه ظاهر می‌شوند.

خطاهای رایج اسکیما

آیا اسکیما روی رتبه اثر دارد؟

گوگل بارها گفته داده ساختاریافته به‌طور مستقیم فاکتور رتبه‌بندی نیست. اما اثر غیرمستقیم آن واقعی است: درک دقیق‌تر محتوا و انتیتی‌ها، امکان نمایش نتایج غنی که نرخ کلیک را افزایش می‌دهد، حضور در تجربه‌های خاص جستجو (مثل Google for Jobs یا بخش خرید) و کمک به سیستم‌های هوش مصنوعی برای استخراج اطلاعات دقیق.

سوالات متداول

اسکیما چه تفاوتی با متاتگ دارد؟

متاتگ‌ها اطلاعات کلی صفحه مثل عنوان و توضیحات را می‌دهند؛ اسکیما با واژگان استاندارد، انتیتی‌ها و ویژگی‌های دقیق محتوا را توصیف می‌کند.

آیا اسکیما برای رتبه گرفتن لازم است؟

فاکتور مستقیم رتبه نیست، اما درک صفحه را بهتر و نتایج غنی را ممکن می‌کند.

اسکیما را با افزونه اضافه کنم یا دستی؟

برای بیشتر سایت‌های وردپرسی افزونه سئو کافی است؛ برای نیازهای خاص می‌توان کد سفارشی اضافه کرد، به شرطی که تکرار ایجاد نشود.

چطور اسکیمای سایتم را تست کنم؟

با Rich Results Test گوگل و Schema Markup Validator و گزارش‌های Enhancements سرچ کنسول.

اسکیمای تکراری مشکل دارد؟

بله؛ می‌تواند اطلاعات متناقض بسازد. یک منبع واحد برای اسکیما داشته باشید.

جمع‌بندی

اسکیما زبان مشترک سایت شما و موتورهای جستجوست. با JSON-LD، انواع متناسب با هر صفحه را تعریف کنید، انتیتی‌ها را با @id به هم وصل کنید، فقط اطلاعات واقعی و قابل مشاهده را نشانه‌گذاری کنید و به‌طور منظم آزمون و پایش کنید. اسکیمای درست رتبه را مستقیم بالا نمی‌برد، اما پایه‌ای می‌سازد که نتایج غنی، درک انتیتی و دیده شدن در جستجوی هوش مصنوعی روی آن بنا می‌شوند.